Trả lời nhanh: Phần lớn lỗi nung gốm có nguyên nhân rõ. Nổ vụn = đất chưa khô/có bọt khí. Nứt đường dài = sốc nhiệt (nung/nguội quá nhanh). Men rạn mạng nhện (crazing) = men và đất giãn nở không khớp. Men gom cục hở mộc (crawling) = mộc bẩn/men quá dày. Bề mặt rỗ li ti (pinholing) = nung nhanh, thiếu đoạn giữ nhiệt (soak).
Vì sao sản phẩm nổ khi nung?
Do đất còn ẩm hoặc có bọt khí bên trong; hơi nước bốc nhanh gây nổ. Khắc phục: phơi thật khô ("khô xương"), nung chậm ở đoạn dưới 200°C, và nhồi đất kỹ để loại bọt khí.
Nứt sốc nhiệt do đâu và sửa thế nào?
Do tăng hoặc giảm nhiệt quá nhanh, nhất là quanh 573°C (điểm chuyển pha thạch anh). Khắc phục: cài đường cong nung có đoạn ramp chậm, làm nguội từ từ, không mở lò khi còn nóng.
Men rạn (crazing) là gì, khắc phục ra sao?
Là các vết nứt mạng nhện do men co nhiều hơn xương đất khi nguội. Khắc phục: chọn men khớp đất hoặc điều chỉnh công thức men. Men rạn không nên dùng cho đồ đựng thực phẩm.
Men bong (crawling) và lỗ kim (pinholing) xử lý thế nào?
Crawling do mộc dính bụi/dầu hoặc men quá dày — lau sạch mộc, tráng men vừa phải. Pinholing do khí thoát chưa kịp lành khi men đã đông — thêm đoạn giữ nhiệt (soak) 10–20 phút ở đỉnh nhiệt.
Bảng tra nhanh lỗi nung gốm
| Triệu chứng | Nghi ngờ đầu tiên |
|---|---|
| Nổ vụn khi nung | Đất chưa khô / có bọt khí |
| Nứt đường dài | Sốc nhiệt (nung/nguội quá nhanh) |
| Men nứt mạng nhện | Men – đất không khớp giãn nở |
| Men gom cục, hở mộc | Mộc bẩn / men quá dày |
| Bề mặt rỗ li ti | Nung nhanh, thiếu đoạn soak |
Gặp lỗi khó xác định? Gửi ảnh sản phẩm và đường cong nung, kỹ thuật viên Gốm Thủ Đức sẽ giúp chẩn đoán.